Ostrzenie.

Skocz do: nawigacja, szukaj

Ostrzenie Brzytwy - czynność mająca na celu doprowadzenie ostrza brzytwy do stanu w którym będzie się można golić. Ostrzy się zazwyczaj na specjalnych kamieniach o rożnej gradacji ziarna i roznego rodzaju pastach (rozprowadzanych przykładowo na skórzanym pasie lub deseczce balsowej). Należy odróżnić ostrzenie od polerowania na pasie, ktore ma za zadanie jedynie wygładzenie powierzchni krawędzi tnącej bez usuwania materiału. Nie da się jednoznacznie ocenić w kiedy dana brzytwa nadaje się do golenia a kiedy nie, zawsze wiąże się to z subiektywną oceną użytkownika - czasami brzytwa może się nawet wydawać zbyt ostra.


Dobór kamienia

Zaczynając ostrzenie należy dobrać kamień o odpowiedniej gradacji, w zależności od tego jak ostra/tępa jest brzytwa, z uwzględnieniem roznic w standardach opisywania kamieni. W przypadku bardzo tępych brzytew zaczynamy od kamienia o gradacji okolo 1000, stopniowo przechodząc na kamienie coraz łagodniejsze. Trudno jednoznacznie określić jakiej dokladnie gradacji powinny byc kolejne używane po sobie kamienie, pamiętać jednak należy ze zastosowanie kamienia wykanczajacego o gradacji 6000 - 8000 zaraz po kamieniu o gradacji 1000 może nie przynieść szybkich widocznych rezultatów. Kamień wykańczający zbiera stosunkowo malo materiału, tak na prawde tylko wygładza ostrze - do utworzenia krawędzi tnącej może to nie wystarczyć. Tak więc ostrząc brzytwę od zera dobrze jest użyć trzech gradacji, caly czas kontrolujac ostrość tak aby uniknąć przeostrzenia albo niedoostrzenia części krawędzi.

Podsumowując:

  • Jezeli brzytwa wymaga zeszlifowania ubytków czy zmiany ksztaltu ostrza używamy odpowiednio agresywniejszych kamieni o gradacji mniejszej niz 1000.
  • Jeżeli mamy do czynienia z tępą brzytwą zaczynamy od kamienia o gradacji około 1000 (średnie ziarno w przedziale 12 - 16 mikrometra), kontynuujemy na kamieniu o gradacji 3000-6000 (średnie ziarno w przedziale 2 - 6 mikrometra) i wygładzamy na kamieniu wykańczającym najczęściej o gradacji określonej liczbami od 6000 do 12000 (średnie ziarno w przedziale 1-2 mikrometra). Oczywiście mozna stosować więcej lub nawet mniej gradacji - kazdy ma swoje wypracowane sposoby.
  • Jeżeli brzytwa nie jest bardzo tępa możemy pominąć najagresywniejsze kamienie, natomiast brzytwa naostrzona i regularnie używana wymaga tylko stosowania co jakiś czas kamienia wykańczającego (najdrobniejszego).
  • Na koniec, w zależności od preferencji, można ostrze wykończyć na drobniejszych pastach, np. zawierających tlenek chromu.


Ciekawostką jest belgijski kamien Coticule, na którym można przeprowadzić caly proces ostrzenia od zera.

Moment zmiany kamienia

Moment zmiany kamienia zależy od wyczucia ostrzącego - każdy ma swoje sposoby, pozatym duzo zależy od charakterystyki kamieni. Nie ma uniwersalnej reguly, najlepiej opracować wlasną metodę opierając się na opisanych w dalszej części sposobach sprawdzania ostrości krawędzi tnącej.

Techniki ostrzenia

Kilka zasad

  • Przed każdym ostrzeniem kamień powinno się wyrównać i odświeżyć, przykładowo na papierze/płótnie ściernym położonym na płaskiej powierzchni (szyba) lub przeznaczonym do tego innym kamieniu.
  • Im brzytwa bardziej tępa tym od agresywniejszego kamienia zaczynamy. Na niektórych grubszych kamieniach czasami pomaga lekkie dociśnięcie brzytwy, jednak trzeba być bardzo ostrożnym i raczej nie jest zalecane to początkującym. Staramy się robić jak najmniej powtórzeń aby możliwie najszybciej doprowadzić ostrze do stanu w którym będzie można użyć kamienia drobniejszego. Dzięki temu nie zetrzemy brzytwy za bardzo i nie doprowadzimy do przeostrzenia.
  • Kontrolujemy czy krawędź jest ostrzona równomiernie, koncentrujemy sie na miejscach niedoostrzonych.
  • Ostrząc powinniśmy pilnować aby krawędź tnąca była takiej samej szerokości po obu stronach - jeżeli szerokości są równe każdą ze stron brzytwy przeciągniemy po kamieniu tyle samo razy, jeżeli nie to węższą stronę ostrzymy odpowiednio intensywniej. Licząc "przeciągnięcia" za jeden powinniśmy uznawać przejechanie brzytwą po kamieniu z jednej i z drugiej strony (w tą i z powrotem). Nie ma reguły ile dokładnie powinniśmy wykonać takich przeciągnięć, zależy to od agresywności i charakterystyki kamienia (różnią się one szybkością) - ich liczba powinna wahać się od kilkunastu na kamieniach najagresywniejszych do kilkudziesięciu na wykańczających. Dążymy jednak do tego żeby uzyskać jak najlepszą krawędź jak najmniej ścierając brzytwę, co pozwoli przedłużyć jej żywotności oraz zachować wartość.
  • Na kamieniu wykańczającym ostrzymy nie stosując żadnego nacisku, starając się jedynie aby ostrze równomiernie do niego przylegało.

PRZEOSTRZENIE - ma miejsce kiedy krawedź tnąca staje się zbyt cienka/wrażliwa i zamiast golić ulega uszkodzeniu. Występuje gdy brzytwa jest ostrzona zbyt długo lub zbyt intensywnie. Na wielu najdrobniejszych wykańczających kamieniach naturalnych nie trzeba martwić się o przeostrzenie, jednak w przypadku szybkich kamieni syntetycznych trzeba uważać. Tak czy inaczej przeostrzenie nie jest częstym zjawiskiem.

Ruchy typu X

Brzytwę kładziemy płasko na kamieniu blisko krótszej jego krawędzi i równolegle do niej. Opieramy ją na krawędzi tnącej oraz grzbiecie, krawędzią tnącą w kierunku ruchu który będziemy wykonywali ostrząc. Podczas ostrzenia nie musimy martwić o zachowanie odpowiedniego kąta, wystarczy położyć brzytwę na kamieniu, wynika to z budowy klingi. Ostrząc przesuwamy brzytwę wzdłuż kamienia, jednocześnie wykonujemy ruch w poprzek, równoległy do krótszej krawędzi, tak aby brzytwa ostrzona była na całej długości (niektórzy zalecają taki ruch nawet na kamieniach szerszych od brzytwy, gdzie teoretycznie nie jest konieczny). Kiedy dojdziemy do końca odwracamy brzytwę unosząc krawędź tnącą, nie odrywając grzbietu i powtarzamy ruch w druga stronę (krawędź tnąca powinna mieć kontakt z kamieniem tylko w pozycji w której brzytwa na nim leży, w przeciwnym razie może ulec stępieniu). W ten sposób wykonujemy ruchy których tor zbliżony jest do litery X.

Podstawowe ruchy ilustrują poniższe rysunki.

http://img15.imageshack.us/img15/6752/ostrzenie.png http://img808.imageshack.us/img808/2831/ostrzenie2.jpg

Inne rodzaje ruchów.

Ruchy typu X najpopularniejsze ponieważ są najprostsze oraz ponieważ większość kamieni jest węższa od ostrza brzytwy. Inne używane ruchy są w większości wariantami X-ów i prowadzą do takich samych rezultatów. Można przykładowo nie odwracać brzytwy za każdym razem tylko cofać bez odrywania (po kilka razy na każdą stronę), stosować różne ruchy okrężne (lepiej to robić dopiero wykańczając brzytwę na drobnym kamieniu). Troche zmodyfikowane ruchy wykonuje sie ostrzac brzytwy "uśmiechnięte". Te techniki mogą niekiedy przyspieszyć proces ostrzenia ale efekt powinien być zawsze taki sam, czyli nadająca się do golenia brzytwa.

Pasty i substancje używane do wykańczania ostrza

Sprawdzanie ostrości brzytwy

Szablon:Przypisy